08 Kasım 2025

Canon'un yıllardır rakiplerinden önde olmasının başlıca sebeplerinden birisi şüphesiz tele lenslerdeki üstünlüğüdür. Bu üstünlük hem bu lenslerin optik ve otomatik netleme konusundaki yüksek performanslarından hem de tele lenslerde zengin bir lens çeşitliliğine sahip olmasından kaynaklanmakta. İşte bu lenslerden biri olan 300mm f/4 L USM, Canon'un EF bayonet sisteminde 300mm için piyasaya sürdüğü ilk hafif ve kompakt telefoto lens olma özelliğine sahip.

Canon EF 300mm f/4 L USM
Canon EF 300mm f/4 L USM

EF 300mm f/4 L USM ilk olarak 1991 yılında piyasaya sunulmuş ve 1997 yılında yerini IS'li modeline devretmiş. Buna rağmen IS'li modeline oranla daha keskin olmasıyla biliniyor.

Daha çok spor karşılaşmaları, doğal yaşam vb. aksiyon çekimleri için uygun teknik özelliklere sahip olsa da düşük renk sapmalarına sahip optik tasarımıyla astro fotoğrafçılıkta da tercih edilen bir lens.

Lensin Teknik Özellikleri:

  • Optik Yapısı: 7 grupta 8 element (koruyucu cam dahil)
  • Odak Aralığı: 300mm
  • Netleme Motoru: USM (Halka tipi)
  • En Düşük Diyafram: f/32
  • Maksimum Büyütme Oranı: 0,13x
  • En Yakın Odaklama Mesafesi: 2,5m
  • Diyafram Bıçak Sayısı: 8
  • Filtre Çapı: 77mm
  • Fiziksel Ölçüler: 90mm çap - 213,5mm uzunluk
  • Ağırlık: 1.165gr

Gövde Yapısı ve Ergonomi:

Dahili parasoleyi ve kauçuk netleme halkaları dışında lensin gövdesinin tamamı metalden oluşmakta, oldukça sağlam bir yapısı var.

Lensin ön optik elemanı netleme esnasında sabit kaldığı için filtre kullanımında herhangi bir sorun yaşatmıyor. Lenste hava koşullarına karşı sadece netleme halkaları ve düğmelerde bir koruma sağlanmış, maalesef metal bayonet kısmında bu tür bir koruma halkası bulunmamakta. Öte yandan Canon lenste hava koşullarına karşı korunma için lensin ön kısmında bir filtre kullanılmasını öneriyor.

Lensin netleme halkası oldukça geniş ve elle netleme için son derece hassas bir şekilde ayarlanabiliyor.

Lensin 21cm uzunluğa sahip olması nedeniyle kısa ve kompakt bir yapıda olduğu söylenemez. Ancak 1kg'ı aşan bir ağırlığa sahip olsa da 300mm'lik bir tele lens için hafif sayılabilir, yine de belirli bir süre çekimden sonra IS'nin eksikliği hissedilmeye başlanıyor.

Canon Lens Yan Görünüm

Lenste ayrıca Canon'un sadece üst düzey tele lenslerinde kullandığı metal bir isim plakası da bulunmakta. EF 300mm f/4 L USM, bu isim plakasına sahip olan en uygun fiyatlı lens.

Lensin önden görünümü
Lensin önden görünümü

Lens, gövdesi dışında neredeyse tamamen camdan oluşuyormuş gibi görünmekte ancak alttaki başlıkta sunulan şemadaki optik tasarımından da görüleceği üzere bu basit bir göz yanılsaması.

Optik Tasarım:

Lenste 2 adet UD element kullanılmış, öte yandan kullanılan element sayısına bakarsak sade sayılabilecek bir optik tasarıma sahip.

Optik tasarım
Optik tasarım

Lenste Canon'un sadece üst düzey tele lenslerinde kullandığı bir ön koruma camı bulunmakta. Bu cam lensin ön kısmında bulunan büyük bir UD elementini dış etkenlere karşı korumak üzere kullanılmış. Bu nedenle optik tasarımında aslında 7 grupta 7 element kullanıldığını öne sürmek yanlış olmayacaktır.

Resmi MTF tablosu
Resmi MTF tablosu

Lensin resmi MTF çizelgelerinde; en açık diyaframda merkezden köşeye kontrast iyi seviyelerde iken çözünürlük sadece kabul edilebilir seviyede iyi. Diyaframı f/8'e kıstığımızda kontrast çok yüksek bir seviyeye gelirken çözünürlük yine merkezden köşelere çok iyi bir seviyeye yükseliyor. Tabi bu MTF çizelgesinin analog film sonuçlarına göre hazırlandığını belirtmekte fayda var.

Optik Performans:

Canon 5D Mark II ile yapılan Reikan Focal test sonuçları şu şekilde:

5D Mark II Reikan Focal test sonuçları
5D Mark II Reikan Focal test sonuçları

Test sonuçlarında; en açık diyaframda bile yeterince keskin olduğu ancak bir stop kısınca f/5.6'dan itibaren keskinliğin çok iyi bir seviyeye yükseldiği görülmekte.

Lensin EOS R8'deki test sonuçları da benzerlik gösteriyor, 1.4x Extender (III) ile bir miktar kayıp görünürken 2x (III) ile kayıp seviyesi daha da fazla:

EOS R8 test
EOS R8'de normal ve Extender ile kullanım sonuçları

Bu test sonuçlarında özellikle 2x Extender ile en açık diyafram değerlerinde test sonuçlarını olumsuz etkileyen bir etken var; mor saçaklanma. Normalde RAW fotoğrafları işlenirken bu tür olumsuz etkiler de temizlendiğinden ortaya çıkan sonuçlar testlerde elde edilen teorik değerlerden çok daha iyi çıkmakta. Bu nedenle gerçek kullanım koşullarında RAW çekim düzenleme ile elde edilen sonuçlar tek kelime ile muhteşem. Öyle ki 1.4x Extender ile lens neredeyse doğal bir 420mm f/5.6 L USM gibi kullanılabiliyor. 2x ile bile oldukça keskin fotoğraflar elde edilebiliyor ama bunun için tripod kullanmak bir zorunluluk haline geliyor. RAW işleme demişken ne Canon'un DPP'sinde ne de DxO Photo Lab gibi RAW işleme programlarında lens ile ilgili herhangi bir düzeltme modülü bulunmuyor. Yine de DxO Photo Lab'de lensin IS'li versiyonunun modülü bu lens için de kullanılabilir durumda ve oldukça iyi sonuçlar vermekte.

Merkez test çekimleri
300mm, 420mm ve 600mm'de yapılan merkez test çekimleri (düzeltilmemiş)

Yukarıdaki RAW formatında ve en açık diyafram değerlerinde yapılan test çekimlerinde, sensörün merkez kısmından alınan örneklerde az da olsa bir miktar renk sapması (CA) görülmekte. İşin ilginç yanı çekim esnasında özellikle 2x Extender takılı iken R8'in ekranında yoğun bir renk sapması görülürken RAW dosyasında bu seviyeden eser yok.

Normal şartlar altında lensin keskinlik yanında sunduğu bokeh kalitesi de üst düzeyde. Ancak uzak nesneleri çekerken arka plan bokeh'i bazı koşullarda bir tür ghosting efektine yol açabiliyor.

Netleme Performansı:

Halka tipi USM sayesinde oldukça hızlı ve sessiz netleme yapılabiliyor. Aynı zamanda FTM (eş zamanlı elle netleme) özelliği de destekleniyor. Lens, extender ile kullanıldığı zaman AF hızı 1.4x ile çok fazla bir kayıp yaşamasa da 2x ile farkedilebilir bir yavaşlama söz konusu. 2x extender ile sabit nesnelere odaklanmada çok sorun yaşanmasa da uçmakta olan kuşlar gibi hareketli nesnelerde AF hızı bazen yetersiz kalabiliyor.

Öte yandan 5D II'de kullanılan faz algılama AF modunda özellikle en açık diyafram değerlerinde otomatik netlemenin düzgün yapılamadığı, öne veya arkaya netlediği durumlar söz konusu. Dual Pixel II AF sistemini kullanan R8'de ise netleme neredeyse kusursuz.

Örnek Fotoğraflar:

Aşağıda bulunan örnek fotoğraflar RAW olarak çekilmiş olup DxO PhotoLab uygulamasında lens profilleri ile tamamen otomatik ayarlarla işlenerek jpeg'e çevrilmiştir.

Özet Olarak:

Analog gövdeler için piyasaya sunulmuş, oldukça eski bir lens olmasına karşın günümüz modern FF sensörlü gövdelerde bile oldukça iyi bir performansa sahip. İlginç bir şekilde 2025 yılı itibariyle RF bayonet sisteminde yerini alacak bir lens hala kullanıma sunulmuş değil. Sonuç olarak Canon, EF 300mm f/4 L USM ile boyut, ağırlık, performans ve fiyat olarak son derece dengeli bir lens ortaya koymayı başarmış.

+ Sağlam gövde + Hızlı ve isabetli USM netleme + Nispeten hafif sayılır + Üst düzey optik performans + İyi bir bokeh karakteri sunması + Dahili parasoley oldukça kullanışlı + Canon 1.4x ve 2x Extender'ları ile uyumlu olması
- Hava koşullarına karşı korunması bayonet kısmında eksik - IS sisteminin olmaması - En yakın odaklama mesafesi kısıtlayıcı seviyelerde

16 Ağustos 2025

Canon, EF sisteminde standart zum lensler konusunda oldukça zengin bir çeşitliliğe sahip. Bu lenslerden biri olan EF 28-105mm f/3.5-4.5 II USM, ilk olarak 2000 yılının ekim ayında piyasaya sürülmüş. Aslen 1992 yılında kullanıma sunulan ilk 28-105mm USM'nin güncellenmiş bir versiyonu. Lens maalesef 2 sene sonra yerini daha ucuza üretilen kalitesi düşürülmüş 28-105mm'lere bırakmış.

Canon EF 300mm f/4 L USM
Canon EF 28-105mm f/3.5-4.5 II USM

Canon, 1992'den 2002'a kadar 28-105mm'nin 4 farklı modelini piyasaya sürmüş. Bu üçüncü model gerek optik, gerekse mekanik olarak serinin en iyisi.

Öte yandan Canon, bu modeli bile farklı fabrikalarda, farklı varyasyonlarda üretmiş. Bu nedenle 28-105mm USM denince en aranılan lensler Japonya üretimi II modelleri.

Lensin Teknik Özellikleri:

  • Optik Yapısı: 12 grupta 15 element
  • Odak Aralığı: 28mm-105mm arası
  • Netleme Motoru: USM (Halka tipi)
  • En Düşük Diyafram: f/22-27
  • Maksimum Büyütme Oranı: 0,19x
  • En Yakın Odaklama Mesafesi: 0,5m
  • Diyafram Bıçak Sayısı: 7
  • Filtre Çapı: 58mm
  • Fiziksel Ölçüler: 72mm çap - 75mm uzunluk
  • Ağırlık: 375gr

Gövde Yapısı ve Ergonomi:

Lensin gövde yapısı sert ve kaliteli plastik dış gövde ile metal bayonetten oluşmakta. 105mm'ye doğru zum yapıldığında içiçe geçmiş 2 plastik çerçeve dışa doğru çıkmaya başlıyor ancak bu kısımda herhangi bir gevşeklik söz konusu değil, oldukça sıkı ve sağlam görünüyor. Zum ve netleme halkaları zorlanmadan ve sürtme hissi olmadan dönmekte

Canon Lens Yan Görünüm
Lensin 105mm'deki hali

Lensin ön optik elemanı netleme esnasında sabit kaldığı için filtre kullanımında herhangi bir sorun aşatmıyor. Lenste hava koşullarına karşı herhangi bir koruma veya IS sistemi bulunmuyor. Öte yandan lens oldukça kompakt boyutlarda ve son derece hafif.

Optik Tasarım:

Lenste herhangi bir özel optik element kullanılmamış, sade sayılabilecek bir optik tasarıma sahip.

Optik tasarım
Optik tasarım

Lensin resmi MTF çizelgelerinde; 28mm'de en açık diyaframda merkezde kontrastı iyi seviyelerdeyken köşelere doğru az da olsa bir kayıp görülmekte, çözünürlük ise merkezde nispeten zayıf, köşelerde ise oldukça düşüyor. Lensin f/8'deki kontrastı yüksek olmasına rağmen yine köşelere doğru düşüyor, çözünürlük ise merkezde çok daha iyi seviyelerde iken o da köşelerde farkedilebilir kayba uğruyor. 28mm'de bokeh geçişlerinin iyi durumda olmadığı da çizelgede gösterilen bir başka sonuç.

Resmi MTF tablosu
Resmi MTF tablosu

Lensin 105mm'deki MTF performansı ise; çözünürlük ve kontrast en açık diyaframda merkezde 28mm'ye oranla daha iyi durumda olmasına rağmen köşelerde benzer kayıplara uğramakta. f/8'de ise 28mm ile benzer seviyelede olmasına rağmen köşelerde çok daha iyi.

Optik Performans:

Canon 5D Mark II ile yapılan Reikan Focal test sonuçları şu şekilde:

5D Mark II Reikan Focal test sonuçları
5D Mark II test sonuçları

28mm'de merkezde yeterli keskinlik için en az 1 stop kısmak gerekiyor, 50mm'de lens f/4,5'tan itibaren toparlanıyorken 105mm'de en açık diyaframda bile rahatlıkla kullanılabilir düzeyde. Tabi merkezden köşelere homojen bir keskinlik için en az f/8'lere kısmakta fayda var. Aşağıdaki örnek fotoğraflarda da görüleceği üzere çok karışık olmayan, standart bir bokeh kalitesine sahip. 105mm'de kendisinden beklenmeyecek seviyede iyi bir portre performansı sunuyor.

Netleme Performansı:

Halka tipi USM sayesinde oldukça hızlı ve sessiz netleme yapılabiliyor. Aynı zamanda FTM (eş zamanlı elle netleme) özelliği de destekleniyor. Netleme başarım oranı bakımından oldukça yüksek bir performansa sahip.

Örnek Fotoğraflar:

Aşağıda bulunan örnek fotoğraflar RAW olarak çekilmiş olup DxO PhotoLab uygulamasında lens profilleri ile tamamen otomatik ayarlarla işlenerek jpeg'e çevrilmiştir.

Özet Olarak:

Oldukça eski bir lens olmasına karşın FF bir gövdeniz varsa ve uygun fiyatlı bir tak-gez lens arıyorsanız ikinci el piyasasındaki iyi seçeneklerden biri. Küçük boyutları ve hafifliğiyle aynasızlarda da kullanılabilecek bir lens kuşkusuz. Öte yandan bu aralıktaki bence asıl rakiplerinden biri olan EF 24-85mm f/3.5-4.5 USM'nin az da olsa gerisinde kaldığını da belirtmek gerekir. Bir diğer rakibi olan EF 28-135mm f/3.5-5.6 IS USM teledeki fazladan 30mm'lik odak mesafesi ve IS'sinin olması ile öne çıkmakta. 28-105'in bu modellere karşı en önemli avantajı süphesiz daha uygun seviyedeki fiyatı.

+ Sağlam gövde + Hızlı ve isabetli USM netleme + Oldukça küçük ve hafif + Sınıfına göre iyi seviyede bir optik performans
- Bu tarz bir geniş maksat zum lensinin 24mm'de başlaması çok daha kullanışlı olurdu - Hava koşullarına karşı herhangi bir korumanın bulunmaması - IS sisteminin olmaması

06 Ağustos 2025

Canon tarihinde 50mm f/1.8 lenslerin oldukça uzun bir geçmişi vardır. Kullanıma sunulan ilk Canon 50mm f/1.8 lensi Canon S tipi kameralarda kullanılmak üzere hazırlanan Serenar 50mm f/1.8 I modeli idi ve 1951 yılında piyasaya sürülmüştü. Bu ilk modelde bile bugünkü 50mm f/1.8'lerin standart optik tasarımı olan Gauss tipi kullanılmıştı. 1951'deki Serenar ile başlayıp günümüzde Canon RF 50mm f/1.8 STM ile devam eden Canon 50mm f/1.8 serisinde toplamda 19 farklı model piyasaya sürülmüş.

Canon RF 50mm f/1.8
Canon RF 50mm f/1.8

Canon'un RF 50mm f/1.8 STM modeli, kendisinden önceki EF modellerine oranla gerek optik tasarım, gerekse gövde yapısı olarak fazla bir değişikliğe uğramamış gibi görünse de aslında ciddi iyileştirme ve güncelleştirmeler içeriyor.

Lensin Teknik Özellikleri:

  • Optik Yapısı: 5 grupta 6 element
  • Odak Aralığı: 50mm
  • Netleme Motoru: STM (dişli tipi)
  • En Düşük Diyafram: f/22
  • Maksimum Büyütme Oranı: 0,25x
  • En Yakın Odaklama Mesafesi: 0,30m
  • Diyafram Bıçak Sayısı: 7 (yuvarlatılmış)
  • Filtre Çapı: 43mm
  • Fiziksel Ölçüler: 69,2mm çap - 40,5mm uzunluk
  • Ağırlık: 160gr

Gövde Yapısı ve Ergonomi:

Lensin gövdesi Canon'un RF serisinde (L serisi olmayan) standart lenslerinde yeni kullanmaya başladığı siyah saten bir dokuya sahip. Lens, sert ve kaliteli plastik dış gövde ile metal bayonetten oluşmakta ancak aynasız sistemler için özel bir boyut ve ağırlık azaltıcı tasarıma sahip değil zira EF STM modeliyle aynı boyut ve ağırlıkta.

Canon Lens Yan Görünüm
RF 50mm f/1.8 STM (solda) - EF 50mm f/1.8 STM (sağda)

Lensin üzerinde sadece bir adet kontrol halkası bulunmakta. Lens üzerindeki tek kontrol düğmesi ile bu halka elle netleme veya kamera içinden seçilen özel bir kontrol için ayarlanabiliyor.

Lensin önden görünümü
Lensin önden görünümü

Lens, kendisinden önceki modellerde de olduğu üzere hava koşullarına karşı herhangi bir korumaya sahip değil.

Optik Tasarım:

Lensin optik tasarımı, selefi EF 50mm f/1.8 lenslerde olduğu üzere "double Gauss" sistemine dayanıyor. Ancak kendisinden önceki EF 50mm f/1.8'lerde neredeyse aynı optik tasarım kullanılmışken RF versiyonunda ilk kez (az da olsa) değişikliğe gidilmiş.

Lenste standart optik elementlerin yanında 1 adet kalıplanmış plastik asferik element (PMo) kullanılmış. Ayrıca iç optiklerinde "ghosting" ve "flare" etkilerine karşı Super Spectra Coating (SSC) kaplama bulunmakta.

Resmi MTF tablosu
Optik tasarım

Lensin resmi MTF tablosunu EF versiyonuyla karşılaştırdığımızda;

Resmi MTF tablosu
RF ve EF 50mm f/1.8 Resmi MTF Tabloları

Lensin en açık diyaframda kontrastı merkezden kenarlara kadar oldukça iyi iken köşelerde ciddi şekilde düşmeye başlıyor, EF versiyonda bu performans özellikle köşelerde çok daha iyi hatta neredeyse kayıpsız. Çözünürlük değerleri ise EF versiyonuna göre farkedilebilir derecede daha iyi ama yine köşelerde performans kaybı söz konusu. Köşelerdeki bu kontrast ve çözünürlük kayıpları Canon'un aynasız makinelerde kullanmaya başladığı dijital düzeltmelerin müdahalelerine işaret etmekte.

Optik Performans:

Lensin EOS R8 ile yapılan test sonuçlarına gelirsek; lens merkezde, en açık diyaframda bile keskinken f/2.5 ile çok daha iyi bir hale geliyor ve f/3.2'de en yüksek keskinlik seviyesine yükseliyor. Merkezden köşelere homojen bir keskinlik için f/4 ve üzerinde kalmakta fayda var.

5D Mark II test sonuçları
EOS R8'de f/1.8 STM EF ve RF Karşılaştırması

Lensi EOS R8'de EF 50mm f/1.8 STM versiyonu ile karşılaştırdığımızda özellikle en açık diyaframda çok daha iyi olduğu görülüyor. Tabi EF versiyonun f/1.8'deki düşük performansı, lensin optik tasarımı yanında AF kaynaklı da olabilir. Yine de EF versiyonu genel performans olarak f/6.3'e kadar RF versiyonun bir tık altında kalıyor.

RF 50mm f/1.8 STM, EF versiyonu karşısında ciddi oranda geliştirilmiş olsa da köşe kararması noktasında onun gerisinde kalıyor, kenar ve köşelerde EF'ye oranla çok daha karanlık bir lens.

Lensin bokeh performansı maalesef EF serisinde olduğu üzere lensin bir başka zayıf yanı. Hızlı bir lens olmasına rağmen arka plan bokehi kremsi geçişlerden uzak, yer yer sert sınırlar farkedilebiliyor.

Netleme Performansı:

Lens, AF motoru olarak Canon'un uygun fiyatlı lenslerinde tercih ettiği STM teknolojisini kullanıyor. STM sistemi özellikle video çekimlerinde netleme esnasında diğer motor tiplerine oranla çok daha sessiz çalışmasıyla bilinse de Canon bu modelde dişli tipi STM kullandığı için AF biraz sesli çalışıyor. Her ne kadar USM sistemi kadar hızlı netleme yapamasa da genel fotoğraf çekimleri için yeterince hızlı sayılır.

Lensin en son EF versiyonu da STM sistemini kullanıyordu ama özellikle en açık diyaframdaki AF başarımı istenilen düzeyde değildi. Öyle ki f/1.8'de doğru bir şekilde netlenmiş bir fotoğrafa ulaşmanın en kolay yolu seri çekim yapmak ve çekilen fotoğraflardan iyi çıkanları elle seçmekti (adaptör ile RF serisi bir kamerada bile). RF 50mm f/1.8 STM'nin en açık diyaframdaki otomatik netleme performansı çok daha iyi. Canon, EF 50mm f/1.8'lerdeki en önemli sorun olan netleme başarımını nihayet bu versiyon ile çözmeyi başarmış.

Lens maalesef direkt olarak elle netlenemiyor, elle netleme halkası netleme sistemine mekanik olarak değil elektriksel olarak bağlı. Bu nedenle elle netleme esnasında az da olsa bir gecikme söz konusu. FTM (eş zamanlı elle netleme) özelliği de destekleniyor ancak EF serisi lenslerden farklı olarak bu özelliğin devreye alınması için kamera ayarlarından ilgili seçeneğin aktif hale getirilmesi gerekiyor.

Özet Olarak:

Yıllardır neredeyse her fotoğrafçının çantasında bulunan "nifty fifty" lakaplı 50mm f/1.8 serisi bugüne kadar Canon tarafından birçok kez güncellenmiş olmasına rağmen sunulan yenilikler hep düşük seviyede kalmıştı. Öyle ki lensten iyi bir performans alabilmek için diyaframı birkaç stop kısmak ve lensi örneğin 50mm f/2.8'miş gibi kullanmak gibi yöntemlere başvurmak gerekiyordu.

Serinin RF sistem için piyasaya sürülen versiyonu nihayet önemli yenilik ve iyileştirmeler içeriyor ve nifty fifty ilk kez f/1.8'de bile rahatlıkla kullanılabilir bir performansa sahip. Kesinlikle selefi EF versiyonu üzerine yapılmış ciddi bir güncelleme.

+ En açık diyaframda bile merkezde yüksek keskinlik + Uygun fiyat + Kompakt ve hafif gövde + Sabit ve hızlı diyafram değeri
- Köşe kararması - Bokeh biraz daha yumuşak geçişlere sahip olabilirdi - Netlemede USM kadar hızlı olmayan STM sistemi - Video için tasarlanmış olan STM sisteminin çok sessiz çalışmaması - Manuel netlemenin elektronik olarak yapılması ve hissedilebilir bir gecikme yaşanması

29 Ocak 2025

Canon, EF sisteminin 31 yıllık hükümdarlığından sonra 2018 yılında RF sistemine geçiş yaptı ama bu maalesef sadece 4 lensten oluşan oldukça kısıtlı bir başlangıçtı. Öte yandan bu sistemde kullanıma sunulan ilk lens, oldukça geniş bir odak aralığı sunan RF 24-105mm f/4 L IS USM oldu. Bilindiği üzere bu odak aralığına sahip lensler, birçok tür çekimin altından rahatlıkla kalkan esneklikleri ile fotoğrafçılığın temel demirbaşlarından biri durumundalar. Bu nedenle Canon'un RF sistemine bu lensle başlamış olması elbette bir tesadüf değil.

Canon RF 24-105mm f/4 L IS USM
Canon RF 24-105mm f/4 L IS USM

RF sistemi, bayonetin sensöre oldukça yakın olması nedeniyle EF'ye oranla daha hafif ve daha küçük lensler vaat ediyordu, buna rağmen 24-105mm f/4 L IS USM, kendisinden önce kullanıma sunulmuş olan EF 24-105mm f/4 L IS USM I ve II'ye göre ne daha hafif ne de daha küçük boyutlarda.

Aynasız sitemlerde hafiflik ve daha küçük boyutlar için genellikle optik performanstan ödün verilmesi gerekiyor ve bu performans kaybı dijital düzeltmelerle giderilmeye çalışılıyor. RF 24-105mm f/4 L IS USM, tıpkı bir EF lens gibi tasarlandığı için önemli seviyede bir dijital düzetmeye ihtiyaç duymayacak kadar iyi bir performans ortaya koymakta (özellikle geometrik bozulma, köşe kararması ve keskinlik bakımından).

Lensin Teknik Özellikleri:

  • Optik Yapısı: 14 grupta 18 element
  • Odak Aralığı: 24-105mm
  • Netleme Motoru: USM (Nano)
  • En Düşük Diyafram: f/22
  • Maksimum Büyütme Oranı: 0,24x (105mm'de)
  • En Yakın Odaklama Mesafesi: 0,45m
  • Diyafram Bıçak Sayısı: 9
  • Filtre Çapı: 77mm
  • Fiziksel Ölçüler: 83,5mm çap - 107,3mm uzunluk
  • Ağırlık: 700gr

Gövde Yapısı ve Ergonomi:

Lensin gövde yapısı sert ve kaliteli plastik dış gövde ile metal bayonetten oluşmakta. 105mm'ye doğru zum yapıldığında bir plastik çerçeve dışa doğru çıkmaya başlıyor ancak bu kısımda herhangi bir gevşeklik söz konusu değil, oldukça sıkı ve sağlam görünüyor. Zum ve netleme halkaları zorlanmadan ve sürtme hissi olmadan dönmekte. Lensin ön optik elemanı netleme esnasında sabit kaldığı için filtre kullanımında herhangi bir sorun yaşatmıyor.

Canon Lens Yan Görünüm

Lensin üzerinde kontrol düğmeleri olarak sadece IS ve AF'yi açıp kapatma düğmeleri ile zum kilidi bulunmakta. EF serisinden hatırladığımız tüm odak, IR netleme mesafesi gibi göstergeler RF serisinde maalesef kaldırılmış durumda.

Canon'un RF sistemindeki L serisi lenslerde, standart lenslerine oranla fazladan elle netleme halkası bulunmakta.

Lens hava koşullarına karşı "dirençli" bir şekilde tasarlanmış ama bunun hava koşullarına karşı tam anlamıyla "korumalı" bir lens olduğunu söylemek maalesef mümkün değil.

Lenste ayrıca Canon'un sadece üst düzey tele lenslerinde kullandığı metal bir isim plakası da bulunmakta. EF 300mm f/4 L USM, bu isim plakasına sahip olan en uygun fiyatlı lens.

Optik Tasarım:

Lenste 1 adet ultra düşük ışık dağılımlı (UD) ve 3 adet asferik element kullanılmış. Ayrıca iç optiklerden birinde "ghosting" ve "flare" etkilerine karşı Air Sphere Coating (ASC) kaplama bulunmakta. Kısaca oldukça kompleks bir optik tasarıma sahip:

Optik tasarım
Optik tasarım

Lensin resmi MTF tablolarına gelirsek;

Resmi MTF tablosu
Resmi MTF tablosu

Lensin 24mm'de en açık diyaframda kontrastı çok iyi, çözünürlük de oldukça iyi seviyelerde. 105mm'de ise yine f/4'de benzer sonuçlar görünmesine rağmen çözünürlük 24mm'ye oranla bir tık daha iyi görünüyor. Çizelgede lensin bokeh kalitesi ortalama seviyelerde.

Optik Performans:

Lensin EOS R8 ile yapılan test sonuçlarına gelirsek; genel itibariyle lensin odak mesafesi arttıkça performansın yavaşça düştüğü görülüyor. Yine de grafiğin ölçeği sebebiyle yüksekmiş gibi görünen fark, ölçeği 1750 yerine 0'dan başlattığınızda neredeyse üst üste binen çizgiler şeklinde görülmekte.

Canon RF 24-105mm f/4 L IS USM
EOS R8 test sonuçları

Özet olarak; tüm odak mesafelerinde en açık diyaframda bile oldukça iyi bir merkez keskinliğine sahip. Kenar ve köşeler ise geniş açı tarafında en açık diyaframda bile merkezdekine yakın bir keskinliğe sahipken telede geriye düşmeye başlıyor. Özellikle 70mm'den sonra merkezden kenara homojen bir keskinlik için en az 1 stop kısmakta fayda var.

Netleme Performansı:

Lens, AF motoru olarak Canon'un en son geliştirdiği Nano USM teknolojisini kullanmakta. Nano USM'de halka tipi USM kadar hızlı ve hassas ama aynı zamanda STM kadar sessiz bir çalışma hedeflenmektedir.

Şahsen sadece fotoğraf ile uğraşan biri olarak lenslerde video özelliğinin öne çıkarılarak fotoğraf performansından ödün verilmesini hoş karşılamayan biriyim (örneğin STM). Buna rağmen Nano USM'nin halka tipi USM'den performans olarak hiç de geri kalmadığını söyleyebilirim. Yine de kağıt üzerinde, teknik veri olarak halka tipi USM'den sonra konumlanmakta.

FTM (eş zamanlı elle netleme) özelliği de destekleniyor ancak EF serisi lenslerden farklı olarak bu özelliğin devreye alınması için kamera ayarlarından ilgili seçeneğin aktif hale getirilmesi gerekiyor.

IS Performansı:

Canon RF serisi lenslerde yeni bir IS sistemine geçiş yaptı. RF 24-105mm'nin yeni IS sistemi 5 stopluk bir avantaj sağlamakta, bu etki EF 24-105mm I'de 3 stop, EF 24-105mm II'de ise 4 stopluk bir titreşim önleme seviyesindeydi. Yeni IS sistemi EF'dekilere oranla çok daha sessiz çalışıyor öte yandan önemli bir handikapa sahip; lensin kameradan çıkarılıp kullanılmadığı zamanlarda (örneğin çanta içinde taşınırken) IS optiği park moduna alınamıyor ve lens içinde serbest bir şekilde hareket ediyor. Bunun dışında bu lenste tripod bağlantısında otomatik olarak devreden çıkma özelliği bulunmuyor.

Lens üzerindeki IS düğmesi sadece açık ve kapalı olarak seçilebiliyor, EF serisi lenslerde bulunan pan vb. özel modlara sahip değil, yine de lenste çekim esnasında otomatik olarak devreye giren bir pan modu bulunmakta (yatay pan çekimlerinde dikey titreşimleri, dikey pan çekimlerinde ise yatay hareketleri gidermeye çalışıyor).

Lenste IS ile ilgili başka gelişmiş özellikler de bulunmakta. Bunlardan ilki "Dual Sensing IS" sistemi. Bu sistemde lensteki jiroskopik sensörden gelen titreşim verisi yanında sensörden gelen titreşim önleme verisi de kullanılmakta ama sadece fotoğraf çekimlerinde devreye giriyor. Diğer özellik olan "Combination IS" ise lenste bulunan IS ile gövdede bulunan IBIS'in ortak bir şekilde çalışmasına dayanan bir sistem ve desteklenen donanıma bağlı olarak 8 stopa kadar titreşim giderebiliyor.

Örnek Fotoğraflar:

Aşağıda bulunan örnek fotoğraflar RAW olarak çekilmiş olup DxO PhotoLab uygulamasında lens profilleri ile tamamen otomatik ayarlarla işlenerek jpeg'e çevrilmiştir.

Özet Olarak:

Hobi amaçlı bir kullanıcıysanız ve fotoğraf makinenizin üzerinde %80 takılı kalacak bir genel maksat zum lensi arıyorsanız, uygun fiyatlı ve yüksek performanslı oldukça iyi bir seçenek... tabi ilk kez bir Canon sisteme geçiş yapıyorsanız. Eğer Canon EF'den geçiş yapıyorsanız ve elinizde halihazırda EF 24-105mm f/4 L (I veya II) gibi bir lens varsa RF versiyonuna geçiş yapmak bence size çok fazla birşey kazandırmayacaktır.

+ Sağlam gövde yapısı + Hızlı ve isabetli USM netleme + Her odak aralığında sabit diyafram değeri sunması + İyi düzeyde optik performans + Bir genel maksat zum lens için oldukça kullanışlı bir odak aralığına sahip olması + Yeni tip, çok daha etkili bir IS sistemine sahip olması + Zum kilidi oldukça pratik
- Aynasız sistemin vaadettiği şekilde çok hafif ve küçük olmaması - Diyafram olarak çok hızlı bir lens olmaması - IS sisteminin taşınma esnasında kilitlenememesi - Zum esnasında dışarı çıkan iç çerçeve üzerinden toz almaya müsait gövde yapısı - Hava koşullarına karşı "korumalı" bir tasarıma sahip olmayışı (sadece "dirençli")

29 Mayıs 2024

Canon, her ne kadar günümüzde inanılmaz zenginlikte bir lens kataloğuna sahip olmasıyla ünlü olsa da EF sisteminin ilk yıllarında yeterli çeşitliliğe sahip değildi. Hatta 100-400mm gibi bir tele zum lensin piyasaya sunulabilmesi için ilk EF serisi lensin üzerinden tam 11 yıl (1998) geçmesi gerekmişti. Yine de dijital sensörlü SLR gövdelerin piyasaya sunulmasından önce duyurusu yapılan bu lens, öylesine zamanının ötesinde özelliklere sahipti ki artık aynasız gövdeler çağına geçtiğimiz günümüzde bile rahatlıkla yeni lenslere alternatif olarak kullanılabiliyor ve neredeyse hiçbir şekilde geride kalmıyor.

Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6 L IS USM
Lensin 100mm'deki hali

Süper tele zum lens sınıfına ait olan EF 100-400mm daha çok spor karşılaşmaları, doğal yaşam vb. konularla ilgilenen fotoğrafçılara hitap etmekte.

Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6 L IS USM
Lensin 400mm'deki hali (2x Extender ve EF-RF adaptör de eklenince çok daha uzun bir hale geliyor)

Lensin Teknik Özellikleri:

  • Optik Yapısı: 14 grupta 17 element
  • Odak Aralığı: 100-400mm
  • Netleme Motoru: USM (Halka tipi)
  • En Düşük Diyafram: f/32-40
  • Maksimum Büyütme Oranı: 0,2x (400mm'de)
  • En Yakın Odaklama Mesafesi: 1,8m
  • Diyafram Bıçak Sayısı: 8
  • Filtre Çapı: 77mm
  • Fiziksel Ölçüler: 92mm çap - 189mm uzunluk
  • Ağırlık: 1.380gr

Gövde Yapısı ve Ergonomi:

Lensin dış gövdesi tamamen metal malzemeden imal edilmiş, hem bu metal malzeme hem de içinde barındırdığı 17 optik elementten dolayı standartların üzerinde bir ağırlığa sahip. Yine de f/2.8 diyaframlı bir 70-200mm'den az da olsa daha hafif. "Push-pull" tarzı bir zum mekanizması sayesinde hızla normal teleden süper teleye geçiş yapılabiliyor. Öte yandan bu sistemin lens (ve gövde) içine toz kaçmasına yol açtığını da belirtmek gerekir. Lens 100mm'de iken nispeten kısa boyutlarda ve kolay taşınabilir bir halde.

Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6 L IS USM
Canon'un birçok pompalı lensinde kullandığı zum kilidi

Lenste o dönemin büyük beyaz tele zumlarında da bulunan bir zum kilidi mekanizması bulunuyor. Elle netleme halkasının hemen altında bulunan beyaz halkayı çevirerek lensin seçili odak mesafesinde kilitli kalması sağlanabiliyor. Öte yandan bu kilidi fazla sıkmamakta fayda var zira kilit zamanla iç gövde üzerindeki boyaya zarar verebiliyor.

Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6 L IS USM
IS ve AF düğmeleri (böylesi bir lenste AF'yi 6,5m ile sonuz arasında tutmakta fayda var)

Lensle birlikte gelen Canon Tripod Ring B (W) tripod halkası sayesinde lens ile gövdenin toplam ağırlığı, ağırlık merkezinde kalan lensin üzerinden tripoda aktarılabiliyor. Halkayı hiç çıkarmadan gövde yataydan dikey bir pozisyona kolaylıkla çevrilebiliyor.

Optik Tasarım:

Lenste 1 adet ultra düşük ışık dağılımlı (UD) ile 1 adet florit element kullanılmış. Bunun dışında kompleks bir optik tasarıma sahip:

Optik tasarım
Optik tasarım

Lensin resmi MTF tabloları şu şekilde:

Resmi MTF tablosu
EF 100-400mm f/4.5-5.6 L IS USM MTF Tablosu

Lensin 100mm'de en açık diyaframda çözünürlüğü iyi, kontrastı olması gereken seviyelerin altında, f/8'e kısınca kontrast çok yüksek seviyelere çıkarken çözünürlük de oldukça iyi bir hale geliyor. 400mm'de ise f/5.6'da kontrast ve çözünürlük çok iyi seviyelerdeyken f/8'de çok daha yüksek bir seviyeye çıkmakta. Öte yandan 400mm'de bokeh kalitesinin düşük olduğu görülüyor.

Resmi MTF tablosu
EF 100-400mm f/4.5-5.6 L IS USM + 1.4x Extender (III) MTF Tablosu

Lens, EF 1.4x Extender III ile kullanıldığında 100mm'de kalite kaybı görünmemekte hatta kontrastın az da olsa arttığı bile söylenebilir. 400mm'de de benzer bir durum söz konusu.

Resmi MTF tablosu
EF 100-400mm f/4.5-5.6 L IS USM + 2x Extender (III) MTF Tablosu

Lens, EF 2x Extender III ile kullanıldığında 100mm'de en açık diyaframda kontrast kaybı görülmezken çözünürlükte az da olsa bir kayıp söz konusu, f/8'de ise fark edilebilir bir kayıp söz konusu değil. 400mm'de ise f/5.6'da çözünürlükteki kayıp miktarı daha fazla ancak yine de iyi seviyelerde, f/8'de ise herhangi bir kayıp görülmüyor.

Optik Performans:

Lensin 5D Mark II'de Reikan Focal ile yapılan test sonuçlarına gelirsek; genel itibariyle lensin odak mesafesi arttıkça daha iyi performans verdiği görülüyor. Sonuçlara göre lens yeterli bir keskinliği sunmakta, yine de en iyi sonuçlar için en az 1 stop kısmak şart.

5D Mark II Reikan Focal test sonuçları
5D Mark II Reikan Focal test sonuçları

Bu sonuçlara rağmen 100-400'ün farklı kopyalarının farklı performanslara sahip olduğu bilinen bir gerçek. Dolayısıyla mutlaka bu sonuçlardan daha kötü kopyaları vardır ama daha yüksek keskinliğe sahip kopyaları var mıdır bilemiyorum.

Burada bir parantez açarak daha önce EF 35-350mm f/3.5-5.6 L USM'de de farkettiğim bir noktayı belirtmem gerekir. Yukarıda paylaşılan sentetik test sonuçları odak mesafesinin 20 katı mesafelerde yapılan çekimlere ait sonuçları gösterdiğinden yanıltıcı olabilir. Bu tür süper tele lensler oldukça uzak mesafelerdeki nesnelerin veya sahnelerin çekilebilmesi için tasarlandığından en iyi performansı sonsuza yakın netlediklerinde göstermekteler. Bu nedenle yukarıdaki test sonuçlarının farklı odak aralıklarının kendi arasındaki ilişkisini göstermesi açısından değerlendirilmesinde fayda vardır. Şahsi deneyimlerimden söyleyebilirim ki Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6 L IS USM uzak nesnelerin çekiminde EF 2x Extender III ile birlikte kullanıldığında bile oldukça iyi sonuçlar vermekte.

Netleme Performansı:

Lens 1998 yılında piyasaya çıkmasına rağmen Canon'un bugün bile kullanmakta olduğu halka tipi bir USM AF motoruna sahip. USM sayesinde hızlı ve sessiz netleme yapılabiliyor ancak bugüne kadar kullandığım diğer halka tipi USM'lere oranla az da olsa daha yavaş olduğu hissediliyor. EOS RP gibi aynasız gövdelerde netleme hızı DSLR'ye oranla daha da yavaş. 2x extender ile netleme hızı oldukça düşüyor hatta bir Canon sistemde karşılaştığım en yavaş USM netleme olduğunu söyleyebilirim.

USM olması sayesinde FTM (eş zamanlı elle netleme) özelliği de destekleniyor.

Lensin üzerinde netleme mesafesini seçme düğmesi bulunuyor, bu ayar sayesinde lens 1,8m'den sonsuza veya 6,5m'den sonsuza netleyecek şekilde ayarlanabiliyor.

IS Performansı:

Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6 L IS USM, Canon'un IS kullanılan ilk L serisi zum lensi olması nedeniyle IS'nin ilk versiyonlarından birine sahip ve sadece 2 stopluk bir fayda sağlıyor. Eski bir IS sistemi olsa da pan (Mod 2) ayarının olması önemli bir avantaj. Öte yandan IS sistemi, tripod bağlantısında otomatik olarak devreden çıkma özelliğine sahip değil.

Örnek Fotoğraflar:

Aşağıda bulunan örnek fotoğraflar RAW olarak çekilmiş olup DxO PhotoLab uygulamasında lens profilleri ile tamamen otomatik ayarlarla işlenerek jpeg'e çevrilmiştir.

Özet Olarak:

Analog film döneminde, 1998 yılında piyasaya sürülmüş bir lens olmasına karşın bugün bir süper tele zum lense ihtiyaç duyduğunuzda seçeneklerinizden biri olabilmesi lensin performansı hakkında yeterli bir fikir verecektir diye düşünüyorum. Elbette bu lensin yerine çıkan 2. versiyonu daha keskin, yine de onun çok gerisinde kalmıyor, tabii iyi bir kopyaya denk gelirseniz.

+ İsabetli ve yeterince hızlı USM netleme + Bir tele lens için oldukça kullanışlı bir odak aralığına sahip olması + Son derece sağlam gövde yapısı + Fazlasıyla iyi imaj kalitesi + IS sistemine sahip olması + Zum kilidi oldukça pratik + Canon'un 1.4x ve 2x extender'ları ile uyumlu olması
- Çok hafif olmaması, uzun süreli kullanımlarda oldukça yorucu - Farklı odak aralıklarında değişken diyafram değerleri sunması - Diyafram olarak hızlı bir lens olmaması - Lens ve gövde içine toz almaya müsait "push-pull" tarzı zum sistemi - Hava koşullarına karşı dirençli bir tasarıma sahip olmayışı (gövde üzeri düğmeler hariç) - Lens varyasyonu