Klasik 50mm odak uzaklığındaki f/1.2 lensler, sanılanın aksine Canon’un optik tarihinde oldukça geniş ve köklü bir çeşitliliğe sahiptir. 1956 yılından bu yana marka envanterinin en prestijli köşelerinden birinde yer alan bu ultra hızlı diyafram sınıfı, otomatik netleme teknolojisiyle ilk kez 2007 yılında EF 50mm f/1.2 L USM ile buluşmuştu. Günümüz RF ekosisteminde optik zirveyi temsil eden RF 50mm f/1.2L USM ile devam eden bu efsanevi çizginin tarih boyunca bir ortak özellikleri vardı: yüksek fiyat etiketleri. Canon, 2025 yılında duyurduğu RF 45mm f/1.2 STM ile bu kuralı da kaldırarak f/1.2’nin masalsı dünyasını çok daha geniş bir fotoğrafçı kitlesine erişilebilir kıldı.
Tabii ki böylesi bir lensi uygun bir fiyat seviyesiyle buluşturabilmek için belirli tavizlerin verilmesi gerekiyordu. Canon bunun için piyasadaki rakiplerinin aksine hareket ederek klinik derecede keskinlik yerine kendine has özel bir görüntü karakterine sahip bir lens tasarlamayı tercih etmiş.
Lensin Teknik Özellikleri:
- Optik Yapısı: 7 grupta 9 element
- Odak Aralığı: 45mm
- Netleme Motoru: STM (Manyetik Algılamalı Dişli Tip)
- En Düşük Diyafram: 16
- Maksimum Büyütme Oranı: 0,13x
- En Yakın Odaklama Mesafesi: 0,45m
- Diyafram Bıçak Sayısı: 9 (yuvarlatılmış)
- Filtre Çapı: 67mm
- Fiziksel Ölçüler: 78mm çap - 75mm uzunluk
- Ağırlık: 346g
Gövde Yapısı ve Ergonomi:
Lensin gövdesi Canon'un RF serisinde (L serisi olmayan) standart lenslerinde kullanmaya başladığı siyah saten bir dokuya sahip ve RF 50mm f/1.8 STM'yi andırmakta. Kısaca, sert ve kaliteli polikarbonat dış gövde ile metal bayonetten oluşmakta. Öte yandan RF 50mm f/1.8 STM'den ayrılan 2 önemli özelliği bulunuyor; netleme halkası ile çok daha ergonomik boyutlar.
Lensin ön optiği, lens içten odaklamalı (IF) bir tasarıma sahip olmadığı için netleme esnasında dışarı doğru çıkıyor. Ancak ön optik netleme esnasında dönmediği ve sabit kaldığı için CPL filtre kullanımına engel teşkil eden bir durum söz konusu değil.
RF 45mm f/1.2 STM, RF 50mm f/1.8 STM'den daha uzun ve büyük olmasına rağmen ele çok daha iyi oturan ölçülere sahip.
Optik Tasarım:
RF 45mm f/1.2 STM'nin optik tasarımı, yedi grupta dokuz optik elementten oluşan nispeten yalın bir Double Gauss yapısına dayanıyor:
Lenste standart optiklere ek olarak yalnızca tek bir asferik element yer alıyor. Canon, üretim maliyetini uygun seviyede tutabilmek amacıyla bu asferik elementte PMo (kalıplanmış plastik) üretim teknolojisini tercih etmiş.
Optik Performans:
Lensin resmi MTF tablosu şu şekilde:
RF 45mm, maksimum diyafram açıklığında merkezde kabul edilebilir düzeyin sınırlarında bir çözünürlük sunarken; kenarlardan köşelere doğru keskin bir düşüş yaşanıyor. Kontrast başlarda oldukça tatmin edici bir seviyedeyken köşelere doğru o da ciddi kayıplara uğruyor. Öte yandan, MTF verilerinin yansıttığı optik karaktere bakıldığında, lensin bokeh performansının beklenenden iyi olduğunu söylemek mümkün.
Lensin sentetik testlerdeki sonuçları ise ilk bakışta çok da kötü görünmüyor. Öte yandan neredeyse tüm test çekimlerinde çeşitli seviyelerde renk sapmaları (CA) görülmekte, en açık diyafram değerlerinde karşılaşılan geometrik bozulmalar da cabası. Canon'un bu tür sorunları optik olarak çözmek yerine günümüz aynasız lenslerinde sıklıkla karşılaştığımız üzere dijital düzeltmelerle gidermeye çalıştığı görülüyor.
Sonuç olarak karşımızda; merkezde en açık diyafram değerlerinde bile yeterli çözünürlük ve kontrast sunabilen bir lens var. Öte yandan en açık diyafram değerlerinde köşeleri geçtim, kenarlarda bile ciddi kayıplar yaşandığı da ortada.
Lensin bir önemli sorunu da küresel sapma (spherical aberration) kaynaklı odak kayması. Yukarıdaki test sonuçlarında alan derinliği kapalı ve açıkkenki keskinlik performansları arasında ciddi bir farklılık olduğu görülmekte.
Küresel sapma (spherical aberration) kaynaklı odak kayması sorununa sahip lenslerde diyafram kısıldıkça odak düzlemi ileri veya geriye doğru kayar ve sonuç olarak netlik kayıpları yaşanır. Bu sorunu teknik olarak gidermenin en kolay yolu kameradaki alan derinliği simülasyonunu aktif hale getirmektir. Bu ayar sayesinde kamera, her odaklama işlemini doğrudan seçilen diyafram değerine kısarak yapmaya zorlanır.
Her ne kadar yeni Canon gövdelerde Alan Derinliği Simülasyonu (Exposure + DOF) özelliği aktif hale getirilerek bu sorun ortadan kaldırılabiliyor olsa da EOS R, EOS RP, EOS R5, EOS R6, EOS R100 gibi ilk dönem R serisi gövdelerde bu özellik maalesef desteklenmiyor.
Sonuç olarak RF 45mm f/1.2 STM, performansıyla dikkat çeken ancak bazı ciddi kusurları da barındıran oldukça ilginç bir lens. Canon'un lansman döneminde bu modelin görüntü kalitesini EF 50mm f/1.2 L USM ile kıyaslaması ilk başta büyük yankı uyandırmıştı. Ne var ki, bilindiği üzere EF 50mm f/1.2 keskinliğiyle değil, kendine has optik karakteriyle öne çıkan bir efsaneydi; dolayısıyla Canon'un iddiası kısa sürede farklı bir anlam kazandı. Öyle ki bu kıyaslama internette, "lensin görüntü kalitesi EF 50mm f/1.2 L USM'ninki kadar kötü" şeklinde esprilere bile konu oldu.
Netleme Performansı:
Canon, yeni geliştirdiği Manyetik Algılamalı Dişli Tip STM (Gear-type STM with Magnetic Detection) sistemini ilk kez RF 45mm f/1.2 STM modelinde kullanıma sundu.
Geleneksel dişli tipi STM motorlarında mekanik konum takibi, yalnızca motor adımlarının sayılması yöntemiyle (açık döngü / open-loop kontrol) gerçekleştiriliyordu. Küçük ve hafif optik elemanlara sahip lenslerde bu sistem yeterli görünse de mikro adım (micro-step) sapmaları ve f/1.8 sığlığında yaşanan netlik kaçırmaları kaçınılmaz hale geliyordu.
Canon, f/1.2 gibi ultra sığ alan derinliği sunan bu lensteki optik bloğu hareket ettirmek için boyut ve maliyet avantajları nedeniyle dişli tip STM yapısını tercih etmiş. Ancak mekanik dişli boşluklarından (backlash) kaynaklanabilecek hassasiyet kayıplarını sıfırlamak amacıyla sisteme manyetik konum algılama sensörü de entegre edilmiş.
Bu yenilik sayesinde Canon; L serisindeki daha pahalı USM/VCM motor bloklarına ihtiyaç duymadan dikkat çekici bir başarı elde etmeyi başarmış. Canon, bu yeni sistem ile dişli sistemin hafifliğini korurken aynı zamanda manyetik algılama teknolojisiyle f/1.2 diyaframda dahi milimetrik odak doğruluğu sağlayan yeni nesil hibrit bir STM sürücü mimarisini ilk kez kullanıcılara sunuyor.
Özet Olarak:
Canon RF 45mm F1.2 STM, profesyonel L serisi lenslerin sunduğu tüm ayrıcalıkları hedeflemekten ziyade, geniş diyaframın yaratıcı olanaklarını daha erişilebilir bir gövdede bir araya getiren, fiyat-performans odaklı ve kendine özgü bir lens olarak öne çıkıyor. Hatta sunduğu bu dengeli yapı öylesine bir seviyede ki Canon'un meşhur "nifty fifty" lakaplı 50mm f/1.8 serisinin tahtına şimdiden göz dikmiş vaziyette.
RF 50mm f/1.8'in iki katı ağırlığında olmasına rağmen hâlâ oldukça hafif, neredeyse iki katı uzunlukta olmasına rağmen çok daha ergonomik ve yaklaşık iki katı fiyata sahip olmasına rağmen yine de son derece ulaşılabilir. Tüm bunlara karşın sensöre 2 kat fazla ışık gönderebiliyor ve entegre netleme halkası ile geliştirilmiş AF sistemi gibi artıları da eklenince bize söylenecek tek bir şey kalıyor: "Eski kral öldü, yaşasın yeni kral!"
- Küresel sapma nedenli odak kayması - Bu odak mesafesi için yüksek distorsiyon - En açık diyafram değerinde boylamsal renk sapmaları (LoCA) - Köşelerde merkezdeki kadar başarılı olmayan keskinlik - Bazı sahnelerde sert veya düzensiz bokeh karakteri - Hava koşullarına karşı yalıtımın bulunmaması
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder